Παρασκευή, 2 Μαΐου 2014

Η Εργατική Πρωτομαγιά


Η Πρωτομαγιά δεν είναι μόνο γιορτή των λουλουδιών και της άνοιξης όπως μας μάθαιναν στο σχολείο. Η Πρωτομαγιά είναι επίσης, μια ξεχωριστή μέρα για την εργατική τάξη. Ημέρα μνήμης των αγώνων και των θυσιών που έκαναν οι εργάτες για να κερδίσουν δικαιώματα που εμείς μέχρι πρόσφατα τα θεωρούσαμε δεδομένα.

Την 1η Μάη του 1886 οι εργάτες του Σικάγο ξεσηκώθηκαν και απαίτησαν το οχτάωρο. Μέχρι τότε η εργάσιμη ημέρα κυμαινόταν από 10 ως 15 ώρες συνήθως. Το κύριο αίτημα των εργατών λοιπόν ήταν, "8 ώρες εργασία, 8 ώρες ανάπαυση, 8 ώρες ύπνο". Οι κινητοποιήσεις της 1ης Μάη έγιναν μετά από επιτυχημένες διεκδικήσεις των εργατών στον Καναδά το 1872. Η απόφαση για απεργίες και διαδηλώσεις την 1η Μάη πάρθηκε από την Αμερικάνικη Ομοσπονδία Εργασίας.

Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για τρείς μέρες ακόμα παρά τις βίαιες προσπάθειες της αστυνομίας και των αφεντικών να σπάσουν την απεργία. Γύρω στις 400.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Στις 4 Μάη του 1886, οι εργάτες, ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για να διαδηλώσουν στο χώρο της συγκέντρωσης στην πλατεία Haymarket (Χεϊμάρκετ). Στη γύρω περιοχή, είχαν παραταχθεί αστυνομικές δυνάμεις αποτελούμενες από 1350 άτομα, οπλισμένα με οπλοπολυβόλα τα οποία περίμεναν το σύνθημα για να δράσουν.

Κι ενώ το πλήθος παρακολουθούσε τις ομιλίες, ο επικεφαλής της αστυνομικής δύναμης, διατάσσει να διαλυθεί η συγκέντρωση. Μια βόμβα έσκασε κοντά στους αστυνομικούς οι οποίοι άρχισαν να πυροβολούν και να χτυπούν τους συγκεντρωμένους χωρίς καμιά διάκριση. Δεν έχει εξακριβωθεί ακόμα αν η βομβιστική επίθεση ήταν έργο κάποιων διαδηλωτών ή προβοκάτσια που οργανώθηκε από την αστυνομία. Πάντως, το σίγουρο είναι πως υπήρχαν άτομα που ήταν ήδη στοχοποιημένα από την αστυνομία και τις εφημερίδες λόγω της προγενέστερης δράσης τους (οι αναρχικοί Πάρσονς και Σπάϊς). Επίσης, στις καθεστωτικές εφημερίδες της εποχής αναγραφόταν συνεχώς πως θα γίνουν επεισόδια και ταραχές, αρκετές μέρες πριν αρχίσουν οι διαδηλώσεις! Είναι ακόμα άγνωστος ο αριθμός των θυμάτων αφού πολλοί τραυματισμένοι κατέληξαν τις επόμενες ημέρες, επίσημα μόνο οκτώ νεκροί αστυνομικοί και τέσσερις διαδηλωτές έχουν επαληθευτεί.

Την επόμενη μέρα, ο καθεστωτικός τύπος στοχοποιούσε ασύστολα τους απεργούς. Ενας χαρακτηριστικός τίτλος ούρλιαζε: «ΤΩΡΑ ΑΙΜΑ!.. Μια βόμβα που ρίχτηκε στις γραμμές της αστυνομίας εγκαινιάζει το έργο του θανάτου».
Η Νιου Γιορκ Τρίμπιουν έγραφε: «… ο όχλος έμοιαζε να έχει χάσει τα λογικά του, διψούσε για αίμα. Μένοντας σταθερά στη θέση, έριξε καταιγισμούς πυρών στους αστυνομικούς». Οι εφημερίδες της χώρας δήλωναν με ένα στόμα ότι δεν είχε σημασία αν ο Πάρσονς, ο Σπάις και ο Φίλντεν είχαν βάλει τη βόμβα ή όχι. Έπρεπε να κρεμαστούν για τις πολιτικές απόψεις τους, για τα λόγια τους και τη γενική δραστηριότητά τους.

Οκτώ συλληφθέντες διαδηλωτές δικάστηκαν, τέσσερις αυτών καταδικάστηκαν σε θάνατο και άλλος ένας αφαίρεσε μόνος τη ζωή του στην φυλακή. Η διεθνής προβολή αυτής της δίκης δημιούργησε τα θεμέλια της Εργατικής Πρωτομαγιάς ως Εργατικής Γιορτής. Ο Αύγουστος Σπάϊς, λίγα δευτερόλεπτα πριν τον κρεμάσουν είπε: "Θα έρθει μια εποχή, που η σιωπή μας στους τάφους θα είναι πιο δυνατή από τις φωνές που στραγγαλίζετε σήμερα".

Πρωτομαγιά στην Ελλάδα

Το 1892 έγινε η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση στην Ελλάδα, από τον Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Καλλέργη. Το 1893, 2000 άνθρωποι διαδήλωσαν ζητώντας οχτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική ασφάλιση στα θύματα εργατικών ατυχημάτων. Το 1894, γίνεται μια μεγάλη συγκέντρωση με τα ίδια αιτήματα που λήγει με 10 συλλήψεις και τον Αύγουστο ακολουθεί σύλληψη του σοσιαλιστή Σταύρου Καλλέργη.

Το 1936 έχουμε τους καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης. Τα γεγονότα ξεκίνησαν γύρω στο Φεβρουάριο, με κατάληψη ενός εργοστασίου ύστερα από την απόρριψη των αιτημάτων των εργατών και συνεχίστηκε με συμπαράσταση καπνεργατών από άλλα εργοστάσια. Εναντίον τους χρησιμοποιήθηκε τόσο η αστυνομία όσο και ο στρατός. Δεν υπήρχε κεντρική συγκέντρωση, αλλά μικρές συγκεντρώσεις με ομιλητές σε διάφορα μέρη της πόλης. Σε μια συγκέντρωση στη διασταύρωση Εγνατίας και Βενιζέλου, χωροφύλακες πυροβόλησαν και σκότωσαν 7-8 εργάτες. Σ' αυτό το σημείο έχει στηθεί το μνημείο του καπνεργάτη. Με πυροβολισμούς προσπάθησαν να διαλύσουν και τις άλλες συγκεντρώσεις και συνολικά είχαμε τουλάχιστον 12 νεκρούς και 300 τραυματίες. Οι δολοφονίες των εργατών ήταν η έμπνευση του ποιητή Γ. Ρίτσου για τον "Επιτάφιο".

Σημειώνεται ότι στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944, η εργατική Πρωτομαγιά συνέπεσε με την άνανδρη εκτέλεση 200 Ελλήνων ανδρών από τις γερμανικές, ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου